Ból brzucha po prawej stronie: co może oznaczać i kiedy do lekarza

Ból brzucha po prawej stronie często ma zwyczajną przyczynę, np. gazy albo zaparcie. Po tej stronie leżą jednak również wątroba, pęcherzyk żółciowy, prawa nerka i wyrostek robaczkowy, więc tego bólu nie należy lekceważyć. Zapalenie wyrostka zwykle zaczyna się bólem wokół pępka, który po kilku godzinach przenosi się w prawy dół brzucha i narasta. Taki przebieg, twardy brzuch albo gorączka to powód do pilnej konsultacji lekarskiej.
Najważniejsze w skrócie
Pod prawymi żebrami boli najczęściej pęcherzyk żółciowy albo wątroba. Kolka żółciowa pojawia się zwykle po obfitym, tłustym posiłku i może promieniować do pleców lub pod prawą łopatkę. Nisko po prawej stronie najpierw trzeba wykluczyć zapalenie wyrostka robaczkowego, ale ból w tym miejscu dają też jelita, prawa nerka z moczowodem, a u kobiet prawy jajnik. Jeśli ból ma charakter skurczowy i mija po oddaniu gazów albo wypróżnieniu, przyczyna rzadko jest poważna. Stały i narastający ból, gorączka, wymioty, zażółcenie skóry lub twardy brzuch wymagają niezwłocznej konsultacji lekarskiej, a przy bardzo silnym bólu – wezwania pogotowia lub udania się na SOR.
Kiedy ból po prawej stronie brzucha powinien niepokoić?
Niepokoić powinien ból, który nie słabnie, tylko z godziny na godzinę jest coraz mocniejszy, a także ból z gorączką, wymiotami albo zażółceniem skóry. Po prawej stronie łatwo przegapić zapalenie wyrostka, bo na początku przypomina zwykły ból brzucha. Poniżej opisujemy, kiedy dzwonić na pogotowie lub udać się na SOR, kiedy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, a kiedy umówić zwykłą wizytę.
Kiedy dzwonić pod 112 lub 999 albo udać się na SOR?
Zadzwoń pod 112 lub 999 (numer alarmowy bezpośrednio do dyspozytora medycznego) albo udaj się na SOR, jeśli:
- ból zaczął się przy pępku, po kilku godzinach przeszedł w prawy dół brzucha i cały czas się nasila,
- brzuch jest twardy i bolesny przy dotyku, a ból wzmaga się przy kaszlu lub chodzeniu,
- boli cię pod prawymi żebrami i masz gorączkę z dreszczami albo widzisz zażółcenie skóry lub białek oczu,
- wymiotujesz i nie oddajesz gazów ani stolca,
- nagły, bardzo silny ból w dole brzucha po jednej stronie pojawia się z zawrotami głowy, osłabieniem lub krwawieniem z dróg rodnych,
- ból pod prawymi żebrami pojawił się po upadku lub uderzeniu,
- bólowi w górnej części brzucha towarzyszą ucisk w klatce piersiowej, duszność albo zimny pot,
- wymiotujesz krwią, oddajesz czarny, smolisty stolec albo tracisz przytomność.
Ból pod prawymi żebrami z gorączką i żółtaczką może oznaczać zapalenie dróg żółciowych. To stan, w którym liczy się czas [2]. U osób starszych objawy wyrostka i zapalenia pęcherzyka żółciowego bywają mniej nasilone, czasem są one bez gorączki, dlatego w tym wieku nawet umiarkowany, nowy ból brzucha wymaga szybkiej konsultacji lekarskiej [1].
Kiedy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem?
Skontaktuj się z lekarzem jeszcze tego samego dnia, jeśli ból po prawej stronie pojawił się nagle, nie znasz jego przyczyny i towarzyszą mu:
- gorączka,
- nudności lub wymioty,
- zmiana rytmu wypróżnień, np. biegunka,
- ból przy dotykaniu brzucha,
- krew w stolcu.
Konsultacji wymagają też objawy, które pojawiają się po raz pierwszy i przypominają kolkę żółciową lub nerkową. Lekarz potwierdzi przyczynę, zwykle na podstawie badania i USG.
Kiedy umówić wizytę u lekarza?
Do lekarza rodzinnego zgłoś się, jeśli ból po prawej stronie wraca, nawet gdy za każdym razem mija sam, a zwłaszcza gdy:
- pojawia się regularnie po tłustych posiłkach,
- towarzyszy mu niezamierzone chudnięcie,
- widzisz krew w stolcu, nawet niewielką,
- budzi cię w nocy ból albo biegunka,
- rytm wypróżnień, czyli ich częstość i wygląd stolca, zmienił się i nie wraca do normy od kilku tygodni,
- piecze cię przy oddawaniu moczu,
- dolegliwości nagle zmieniły charakter albo nie mijają mimo stosowanego postępowania,
- takie dolegliwości pojawiły się po raz pierwszy po 50. roku życia,
- w rodzinie chorowano na raka jelita grubego, nieswoiste zapalenia jelit lub celiakię.
Co jest po prawej stronie brzucha?
Pod prawymi żebrami leżą wątroba z pęcherzykiem żółciowym i dwunastnica. Niżej, mniej więcej na wysokości pępka, są pętle jelita cienkiego i okrężnica wstępująca, a z tyłu, przy kręgosłupie, prawa nerka. Na samym dole po prawej stronie znajduje się kątnica, czyli początek jelita grubego, do której przyczepiony jest wyrostek robaczkowy. Tędy biegnie też prawy moczowód, a u kobiet leżą tu prawy jajnik i jajowód.
Ból z narządów wewnętrznych trudno wskazać palcem, bo nerwy w ich ścianach przekazują go mało dokładnie. Dlatego zapalenie wyrostka na początku boli przy pępku, a nie tam, gdzie wyrostek naprawdę leży [1]. Narządy po drugiej stronie opisujemy w tekście o bólu brzucha po lewej stronie.
| Okolica | Narządy | Częste przyczyny bólu |
|---|---|---|
| Pod prawymi żebrami (prawe podżebrze) | Wątroba, pęcherzyk żółciowy, dwunastnica, zgięcie okrężnicy, górna część prawej nerki | Kolka żółciowa, zapalenie pęcherzyka, choroby wątroby, gazy |
| Na wysokości pępka i w prawym boku | Jelito cienkie, okrężnica wstępująca, prawa nerka i moczowód | Gazy, kolka jelitowa, kamica nerkowa, początek zapalenia wyrostka |
| Nisko po prawej (prawy dół biodrowy) | Kątnica z wyrostkiem, końcowy odcinek jelita cienkiego, prawy moczowód, prawy jajnik i jajowód, kanał pachwinowy | Zapalenie wyrostka, choroba Leśniowskiego-Crohna, kamica, przyczyny ginekologiczne, przepuklina |
Źródło: Medycyna Praktyczna, Interna Szczeklika, tabela B16.1.3-1 [10].

Czy to wyrostek? Jak boli zapalenie wyrostka robaczkowego
Na zapalenie wyrostka wskazuje przede wszystkim to, jak ból zmienia się w czasie. Zwykle zaczyna się w środku brzucha, przy pępku, a po kilku godzinach przenosi się w prawy dół brzucha i staje się coraz silniejszy [3]. Często towarzyszą mu brak apetytu, nudności i wymioty [4]. Rozpoznanie może postawić tylko lekarz, zwykle po badaniu brzucha i badaniach dodatkowych, np. USG.
Ból w prawym dole brzucha przy zapaleniu wyrostka jest stały i zwykle nasila się przy chodzeniu i kaszlu [4]. Może też wybudzać ze snu.
Mniej typowe objawy częściej mają osoby starsze i kobiety w ciąży, a u starszych pierwszym sygnałem bywa nagłe splątanie [3].
Zapalenie wyrostka może się zdarzyć w każdym wieku, choć najczęściej dotyczy nastolatków i młodych dorosłych [3]. Jeśli podejrzewasz u siebie zapalenie wyrostka:
- nie czekaj, aż ból przejdzie sam, i nie próbuj sam ustalać przyczyny,
- jeśli ból jest bardzo silny, zadzwoń pod 112 lub 999 albo udaj się na SOR, a przy bólu, który powoli narasta, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem,
- nie prowadź samochodu, poproś kogoś o podwiezienie albo wezwij pomoc,
- zabierz ze sobą leki, które stale przyjmujesz [3].
Lek, który złagodził ból, nie wyklucza zapalenia wyrostka. Ból ten powinien być skonsultowany z lekarzem
Ból po prawej stronie pod żebrami – co może oznaczać?
Pod prawymi żebrami najczęściej boli pęcherzyk żółciowy. Rzadziej źródłem jest wątroba, dwunastnica albo prawa nerka, a czasem płuco, bo jego dolna część leży tuż nad wątrobą [11]. Pomaga obserwacja, kiedy ból się pojawia i co mu towarzyszy.
- Pęcherzyk żółciowy – kamień, który na chwilę zatka odpływ żółci, wywołuje kolkę żółciową. To silny ból pod prawymi żebrami lub w nadbrzuszu, zwykle po obfitym, tłustym posiłku, często z nudnościami. Może promieniować do pleców. Kolka zwykle mija sama po kilku godzinach. Ból, który trwa dłużej, jest coraz silniejszy albo pojawia się z gorączką, może oznaczać ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i wymaga pilnej oceny w szpitalu [5]. Jeśli takie objawy pojawiły się pierwszy raz, skonsultuj je z lekarzem – w celu potwierdzenia diagnozy konieczne może być wykonanie
wUSG jamy brzusznej. - Wątroba – sama wątroba nie boli, ale gdy się powiększa, rozciąga otaczającą ją torebkę. Odczuwa się tępy ból albo uczucie rozpierania pod żebrami. Takie objawy mogą wystąpić przy stłuszczeniu i zapaleniu wątroby. Stłuszczenie i przewlekłe zapalenie wątroby często długo nie dają żadnych objawów. Ostre zapalenie wątroby może dodatkowo powodować osłabienie, ciemny mocz i zażółcenie skóry lub oczu, a wtedy trzeba niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
- Dwunastnica – ból w środku nadbrzusza, czasem przesunięty w prawo, pojawiający się na czczo lub w nocy i słabnący po jedzeniu, może mieć związek z chorobą wrzodową.
- Płuco – zapalenie płuc w dolnej części prawego płuca czasem daje ból pod prawymi żebrami, który nasila się przy głębokim wdechu. Zwykle towarzyszą mu kaszel i gorączka.
Co boli po prawej stronie na wysokości pępka?
Na wysokości pępka po prawej stronie ból najczęściej pochodzi z jelit. Zwykle są to gazy, zaparcie albo skurcze jelit, które przychodzą falami i mijają po wypróżnieniu. Głębiej, bliżej pleców, leży prawa nerka, więc ból w tym miejscu może też dawać kamica nerkowa.
Ból wokół pępka bywa też pierwszym etapem zapalenia wyrostka. Jeśli po kilku godzinach przesuwa się niżej, w prawy dół brzucha, i narasta, nie czekaj, tylko niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.
Miękkie uwypuklenie przy pępku, widoczne przy kaszlu lub wysiłku, może być przepukliną. W takim przypadku należy się skonsultować z lekarzem.
Ból brzucha po prawej stronie nisko – najczęstsze przyczyny
Ból brzucha po prawej stronie nisko to miejsce, w którym należy wziąć pod uwagę zapalenie wyrostka robaczkowego. Częściej jednak ból ma inne źródło: jelita, prawy moczowód albo, u kobiet, prawy jajnik. Lekarzowi w postawieniu prawidłowej diagnozy pomoże opisanie bólu, czy przychodzi on falami, czy jest stały, oraz informacja, co dzieje się z wypróżnieniami, oddawaniem moczu albo cyklem miesiączkowym.
Jelita
Gazy i zaparcie mogą powodować ból, który zmienia miejsce i słabnie po wypróżnieniu. Podobnie mogą działać nietolerancje pokarmowe, np. nietolerancja laktozy, gdy ból i wzdęcia pojawiają się po konkretnych produktach.
Zespół jelita drażliwego może boleć po prawej stronie tak samo jak po lewej. Ból wraca od miesięcy, wiąże się z wypróżnieniem i zmianą rytmu lub wyglądu stolca.
Choroba Leśniowskiego-Crohna to jedno ze schorzeń należących do grupy nieswoistych zapaleń jelit. Najczęściej dotyczy końcowego odcinka jelita cienkiego, po prawej stronie [6]. Ból jest wtedy nawracający, często towarzyszą mu przewlekła biegunka, chudnięcie i zmęczenie. Są to objawy, z którymi trzeba iść do lekarza.
Zapalenie uchyłków jelita grubego w Polsce i innych krajach Europy zdarza się częściej po lewej stronie, ale może też dotyczyć prawej [7].
Prawa nerka i moczowód
Kamień w prawym moczowodzie daje bardzo silny ból, który przychodzi falami. Zaczyna się w boku lub w okolicy lędźwiowej i schodzi w dół, w stronę pachwiny. Trudno wtedy znaleźć wygodną pozycję, często pojawiają się nudności i częste parcie na mocz [12]. Jeśli takie objawy pojawiły się pierwszy raz, wymagają konsultacji lekarskiej, często z potwierdzeniem w badaniu USG. Więcej o objawach i postępowaniu przeczytasz w tekście o kolce nerkowej.
Ból w boku z gorączką, dreszczami i pieczeniem przy oddawaniu moczu może oznaczać odmiedniczkowe zapalenie nerek. Z takimi objawami trzeba się zgłosić do lekarza jeszcze tego samego dnia.
Ból po prawej stronie nisko u kobiet
U kobiet ból w prawym dole brzucha może pochodzić z prawego jajnika lub jajowodu [11]. Łatwo taki ból pomylić z wyrostkiem, dlatego lekarz zwykle pyta o miesiączkę i może zlecić wykonanie testu ciążowegoy oraz USG. Wśród innych przyczyn można wyróżnić:
- Torbiel jajnika, która często nie daje objawów. Nagły, silny ból z nudnościami może oznaczać jej pęknięcie albo skręt jajnika. To stan wymagający pilnej konsultacji lekarskiej.
- Zapalenie przydatków powoduje ból w dole brzucha, gorączkę i nieprawidłową wydzielinę z pochwy.
- Endometrioza powoduje przewlekły ból w dole brzucha, który nasila się przed miesiączką i w jej trakcie.
- Ból owulacyjny pojawia się w połowie cyklu po stronie jajnika, który w danym miesiącu uwalnia komórkę jajową, i zwykle sam mija.
Utrzymujący się lub nagły ból w dole brzucha, zwłaszcza przy opóźnionej miesiączce, wymaga niezwłocznej konsultacji u ginekologa. Lekarz wykluczy stany zagrażające zdrowiu, np. pękniętą torbiel albo ciążę pozamaciczną.
Ból po prawej stronie nisko u mężczyzn
U mężczyzn ból nisko po prawej stronie najczęściej ma związek z jelitami albo z moczowodem. Inną przyczyną może być też przepuklina pachwinowa, czyli uwypuklenie w pachwinie, które powiększa się przy kaszlu lub dźwiganiu i znika w pozycji leżącej [13]. Przepuklina, która twardnieje, boli i nie daje się wsunąć, wymaga pilnej pomocy lekarskiej. Nagły, silny ból jądra może oznaczać skręt jądra i też jest wskazaniem do SOR.
Ból w prawym boku – co może oznaczać?
Ból w prawym boku, czyli z boku tułowia między żebrami a biodrem, nie zawsze pochodzi z brzucha. Często jego źródłem są mięśnie albo kręgosłup, a ból głębiej z tyłu, w okolicy lędźwiowej, częściej ma związek z prawą nerką. Dla lekarza ważna będzie informacja, czy ból zmienia się przy ruchu.
- Nerka. Ból jest głęboko z tyłu, nie zmienia się przy ruchu, przy kamicy przychodzi falami i schodzi do pachwiny. Przy zakażeniu dochodzą gorączka i pieczenie przy oddawaniu moczu [12].
- Mięśnie i kręgosłup. Ból pojawia się po dźwiganiu, długim siedzeniu albo nagłym skręcie tułowia. Nasila się przy schylaniu, a słabnie, gdy odpoczywasz.
- Jelita. Ból zmienia się po jedzeniu, wypróżnieniu albo oddaniu gazów.
- Półpasiec. Piekący, kłujący ból w pasie skóry po jednej stronie ciała. Po kilku dniach w tym miejscu pojawia się wysypka z pęcherzykami [14].
Tępy ból w prawym boku nad biodrem
Tępy ból w prawym boku nad biodrem najczęściej pochodzi z mięśni lub z odcinka lędźwiowego kręgosłupa, zwłaszcza gdy nasila się przy ruchu albo po długim siedzeniu. Ból z tej okolicy mogą też dawać jelita, prawy moczowód, przepuklina pachwinowa, a u kobiet prawy jajnik. Jeśli ból nie zależy od ruchu, wraca albo towarzyszą mu gorączka, zmiany w oddawaniu moczu lub wypróżnieniach, skonsultuj się z lekarzem.
Jak przygotować się do wizyty z bólem po prawej stronie?
To, czy ból jest kłujący, tępy czy skurczowy, pomaga lekarzowi, ale nie pozwala samodzielnie ustalić przyczyny. Dlatego zamiast zgadywać, zapisz swoje obserwacje i zabierz je na wizytę.
Przed wizytą zanotuj:
- od kiedy boli i czy ból zmieniał miejsce,
- jaki jest charakter bólu: kłujący, tępy, skurczowy, stały czy falami,
- co go nasila lub łagodzi, np. jedzenie, ruch, oddawanie gazów,
- jakie objawy mu towarzyszą: gorączka, nudności, zmiany w wypróżnieniach lub oddawaniu moczu,
- u kobiet – czas ostatniej miesiączki,
- jakie leki przyjmujesz.
Zabierz też wcześniejsze wyniki badań. Badania laboratoryjne z ostatnich 3 miesięcy zwykle uznaje się za aktualne, a wyniki USG czy endoskopii mogą być użyteczne nawet sprzed kilku lat.
Jakie badania może zlecić lekarz?
Lekarz najpierw pyta, od kiedy boli, czy ból zmieniał miejsce, co go nasila i czy występują inne objawy, np. gorączka, wymioty, zmiany w oddawaniu moczu albo wypróżnieniach. Potem lekarz może zbadać brzuch: sprawdzića, gdzie boli pacjenta przy ucisku i czy mięśnie brzucha są napięte. Na tej podstawie decyduje, czy potrzebne są badania [1].
Przykładowe badania, które może zlecić lekarz, to:
- morfologia krwi i CRP, które pokazują stan zapalny,
- badanie ogólne moczu,
- próby wątrobowe,
- test ciążowy u kobiet w wieku rozrodczym,
- USG jamy brzusznej,
- EKG, żeby wykluczyć problem z sercem.
Przy podejrzeniu zapalenia wyrostka lekarz może zlecić badania obrazowe np. USG albo tomografię komputerową. Gdy ból wraca od dłuższego czasu i wiąże się z wypróżnieniami, kieruje zwykle do gastroenterologa.
Co zrobić, gdy boli po prawej stronie?
Jeśli ból jest łagodny, przypomina gazy albo zaparcie, znasz jego przyczynę i nie ma objawów z listy alarmowej, zwykle wystarczy go obserwować. W wielu przypadkach pomoże spokojny spacer, płyny i lekki posiłek. Przy bólu pod prawymi żebrami, który wraca po jedzeniu, warto skonsultować się z lekarzem. Objawy, które pojawiają się pierwszy raz, zawsze warto skonsultować z lekarzem.
Obserwacja nie wystarczy, gdy ból:
- narasta albo zmienia miejsce, zwłaszcza z okolicy pępka w prawy dół brzucha,
- trwa kilka godzin bez poprawy,
- pojawia się z gorączką, wymiotami albo zażółceniem skóry.
Wtedy niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem, a przy bardzo silnym bólu zadzwoń pod 112 lub 999 albo albo udaj się na SOR.
Lek rozkurczowy przy bólu skurczowym
Gdy ból po prawej stronie przychodzi falami, a przyczyna jest znana, np. kolka żółciowa, kolka nerkowa albo zespół jelita drażliwego, stosuje się leki rozkurczowe. Zmniejszają one napięcie mięśni gładkich, a przez to ból wywołany skurczem.
Scopolan® (butylobromek hioscyny) jest wskazany w dolegliwościach bólowych w stanach skurczowych przewodu pokarmowego (np. skurcze żołądka, kolka jelitowa, zespół jelita drażliwego), dróg żółciowych (np. kolka żółciowa) i układu moczowo-płciowego (np. kolka nerkowa, bolesne miesiączkowanie) [8]. Lek stosuje się doraźnie, zgodnie z ulotką.
Leku rozkurczowego nie stosuje się zamiast diagnozy, np. żeby sprawdzić, czy ból przypominający wyrostek minie. Kiedy ból brzucha pojawił się nagle i nie jest znana jego przyczyna, a jednocześnie występują gorączka, nudności, wymioty, zmiany rytmu wypróżnień (np. biegunka), ból podczas dotykania brzucha, zmniejszenie ciśnienia krwi, omdlenia lub obecność krwi w kale, nie należy przyjmować leku bez porady lekarza. W celu zbadania przyczyny dolegliwości lekarz zaleci odpowiednie badania diagnostyczne [8]. Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 3 dni lub nasilają się mimo stosowania leku, przerwij jego przyjmowanie i skonsultuj się z lekarzem. Butylobromek hioscyny jest przeciwwskazany u pacjentów, u których występuje m.in. jaskra z wąskim kątem przesączania lub rozrost gruczołu krokowego. Ostrożności wymaga stosowanie go m.in. u osób z gorączką, chorobą niedokrwienną serca i u osób w podeszłym wieku, dlatego przed użyciem przeczytaj ulotkę [8].
To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Pytania i odpowiedzi
Ból brzucha po prawej stronie i wzdęcia – czy to gazy?
Często tak. Gazy gromadzą się w jelicie grubym, także w miejscu, w którym zagina się ono pod prawymi żebrami. Dają wtedy uczucie rozpierania i kłucia, które słabnie po oddaniu gazów lub wypróżnieniu. Sprzyjają temu szybkie jedzenie, napoje gazowane i produkty wzdymające. Jeśli wzdęcia z bólem wracają często, zmienia się rytm wypróżnień albo dochodzi gorączka, skonsultuj się z lekarzem.
Czy po wycięciu wyrostka może boleć po prawej stronie?
Tak. W pierwszych tygodniach po operacji ból w okolicy ran jest normalną częścią gojenia. Ból, który pojawia się miesiące lub lata później, zwykle ma inne źródło: jelita, prawą nerkę, jajnik albo przepuklinę w miejscu blizny. Brak wyrostka nie zwalnia z wizyty u lekarza, gdy pojawia się nowy, narastający ból.
Dlaczego boli w prawym boku po alkoholu?
Alkohol obciąża wątrobę, a u osób, które piją regularnie, może prowadzić do jej stłuszczenia i zapalenia. Powiększona wątroba może uciskać na torebkę wątrobową, która powoduje uczucie rozpierania pod prawymi żebrami. Alkohol podrażnia też błonę śluzową żołądka i dwunastnicy. Silny ból w nadbrzuszu promieniujący do pleców, z wymiotami, może oznaczać ostre zapalenie trzustki i wymaga pilnej pomocy – zadzwoń pod 112 lub 999 albo udaj się na SOR.
Co zrobić, gdy kolka żółciowa się powtarza?
Jeżeli objawy sugerujące kolkę żółciową nawracają, to jest to powód, żeby umówić się do lekarza rodzinnego. Lekarz zleci USG jamy brzusznej, które może pokazać kamienie żółciowe lub polipy. Gdy kamienie dają objawy, standardowym leczeniem jest planowe usunięcie pęcherzyka żółciowego, zwykle metodą laparoskopową [9]. Do czasu wizyty objawy często łagodzi unikanie obfitych, tłustych posiłków. Ból trwający kilka godzin, z gorączką lub zażółceniem skóry, wymaga pilnej pomocy lekarskiej.
Do jakiego lekarza z bólem po prawej stronie brzucha?
Do jakiego lekarza z bólem po prawej stronie brzucha?
Z nawracającym, łagodnym bólem zacznij od lekarza rodzinnego. Na podstawie wywiadu, badania i wyników, jeżeli uzna to za zasadne, pokieruje cię do specjalisty np.: do chirurga przy kamicy żółciowej lub przepuklinie, do urologa przy kamicy nerkowej, do gastroenterologa przy problemach z jelitami. Z bólem w dole brzucha związanym z cyklem możesz pójść do ginekologa bez skierowania. Nagły, silny ból to wskazanie do wezwania pogotowia (112 lub 999) lub udania się na SOR.
Bibliografia
- Kopitnik NL, Kashyap S, Dominique E. Acute Abdomen. StatPearls [Internet]. Aktualizacja: 15.02.2025. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459328/
- Kiriyama S i wsp. Tokyo Guidelines 2018: diagnostic criteria and severity grading of acute cholangitis. J Hepatobiliary Pancreat Sci. 2018;25(1):17-30. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29032610/
- NHS. Appendicitis. https://www.nhs.uk/conditions/appendicitis/ [dostęp: 22.10.2026]
- Lotfollahzadeh S, Lopez RA, Deppen JG. Appendicitis. StatPearls [Internet]. Aktualizacja: 12.02.2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK493193/
- Sigmon DF, Dayal N, Meseeha M. Biliary Colic. StatPearls [Internet]. Aktualizacja: 31.07.2023. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430772/
- Tian C, Ranasinghe IR, Hsu R. Crohn Disease. StatPearls [Internet]. Aktualizacja: 01.12.2025. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK436021/
- Peery AF, Shaukat A, Strate LL. AGA Clinical Practice Update on Medical Management of Colonic Diverticulitis: Expert Review. Gastroenterology. 2021;160(3):906-911.e1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33279517/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego: Scopolan, 10 mg, tabletki drażowane. Wrocławskie Zakłady Zielarskie „Herbapol” S.A. Data ostatniej aktualizacji: 21.04.2023.
- NICE. Gallstone disease: diagnosis and management (CG188). https://www.nice.org.uk/guidance/cg188
- Medycyna Praktyczna. Interna Szczeklika. https://www.mp.pl/interna/table/B16.1.3-1 [dostęp: 12.11.2026]
- The Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guidelines: Abdominal pain. https://www.rch.org.au/clinicalguide/guideline_index/Abdominal_pain/ [dostęp: 12.11.2026]
- Mayo Clinic. Kidney stones – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/kidney-stones/symptoms-causes/syc-20355755 [dostęp: 12.11.2026]
- Medycyna Praktyczna – dla pacjentów. Ból w pachwinie – co oznacza ból po prawej, lewej lub z obu stron? https://www.mp.pl/pacjent/objawy/386325,bol-w-pachwinie-co-oznacza-bol-po-prawej-lewej-lub-z-obu-stron [dostęp: 12.11.2026]
- Mayo Clinic. Shingles – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/shingles/symptoms-causes/syc-20353054 [dostęp: 12.11.2026]